تبلیغات اینترنتیclose
نگاه آفاق شوهانی به سه نکته کلیدی و مهم شعر حجم
پیچک ( منصور خورشیدی )
شعر و ادب پارسی




امتياز : | نظر شما : | لينك ثابت



نگاه بانو آفاق شوهانی به سه نکته کلیدی و مهم شعر حجم 
'' مطلق ، فوری و بی تسکین '' در :
🔹شعر های  #منصور_خورشیدی

🔸شعر اول:

از ضلع سپید وقت
به آسمانِ ساده ی آن سو می رسی
وقتی فاصله های رسیدن را
اتفاق های پیاپی 
پُر می کند
ترس در صدایم زیبا می نشیند
آن گاه که –
بر آستان تو ایستاده اَم
روی واژه ها ی افراشته
با تکه هایی از آب
و تکه هایی از آبی
و اندکی از بهانه های هوش

🔸شعر دوم:

زیر باران به هنگام
نگاهی به آسمان
مدهوشم می کند
در قیامت وقت و 
قامت تمام راه
تاعصیان ریشه 
روی سنگ
رشد ساقه های جوان را
در نگاه تو آراسته کند
عبور عقربه در گردش سریع
روی ترکیب تن 
دایره های دگر می زند
شعر منصور خورشیدی چه بخواهیم چه نخواهیم به حلقه‌ی شاعران حجم می‌رسد، و به زعم من یکی از چهره‌های موفق این حلقه است. وقتی به بیانیه‌ی شعر حجم نگاه می‌کنیم پیش از هر چیز با سه رویکرد مهم روبه‌رو می‌شویم که به نوعی معرف گرایش‌های شاعران موسوم به حجم است: شاعر حجم در جستجوی دریافت‌های مطلق و فوری و بی‌تسكین ‌است.
 می‌خواهم در این سه شعر از منصور خورشیدی دنبال چنین دریافت‌هایی باشم که در ادامه توضیح خواهم داد
دریافت مطلق: شاعر حجم  به دنبال واقعیت‌های به اصطلاح مادر است . به دنبال اصل و غایت واقعیت می‌گردد، اگر چنین عملکردی داشته باشد می‌توانیم نتیجه بگیریم که در جستجوی دریافت مطلق بوده است.
آیا چنین جستجویی را در شعرهای خورشیدی و مخصوصن در این سه شعر سراغ گرفت؟
تاعصیان ریشه / روی سنگ/ رشد ساقه‌های جوان را/ در نگاه تو آراسته کند
می‌بینیم که خورشیدی عصیان ریشه را به جای آنکه در جایگاه طبیعی‌اش یعنی در خاک جستجو کند و به دنبال واقعیت مادر باشد، آن را در عنصر همنشین خاک یعنی سنگ جستجو می‌کند و به دنبال غایت واقعیت است. به عبارت دیگر او واقعیت مادر را به کنار می‌گذارد در غایت واقعیتی که خود برساخته است به دنبال دریافت‌هایی مطلق است، چنانچه در ادامه‌ی عصیان ریشه در روی سنگ و نه در دل سنگ یا در ضمیر سنگ بلکه در گرایش به واقعیت و البته نه واقعیت مادر، به دنبال آرایش ساقه‌های جوان در نگاه تو این عنصر همیشگی عشق و عاطفه است یعنی باز هم آراستگی مورد نظر شاعر حجم از واقعیت مادر فراتر می‌رود و ما را به غایت واقعیت می‌کشاند
دریافت فوری چیست؟ و چه فرقی با دریافت‌های غیر فوری دارد؟ اگر شاعر بتواند برای رسیدن به حجم مورد نظر، به جای روند طول، به روند سرعت برسد، دریافت او فوری بوده است و خورشیدی در این سه شعر به خوبی به این دریافت رسیده است:
از ضلع سپید وقت/ به آسمانِ ساده‌ی آن‌سو می‌رسی/ وقتی فاصله‌های رسیدن را/ اتفاق‌های پیاپی / پر می‌کند
ما در این بخش از شعر، با هم‌افزایی در شناخت پیمایش روبه‌رو هستیم. به عبارت دیگر خورشیدی فاصله‌های رسیدن را چگونه طی می‌کند؟ یا به تعبیر خودش آن‌ها را چگونه پر می‌کند؟ مقیاس در اینجا با مقیاس معمول و روند طولی تفاوت دارد و به جای پیمایش‌های شناخته شده این بار با روند سرعت مواجه می‌شویم و به جای آنکه مثلن از نقطه‌یی به نقطه‌یی دیگر برسیم، از نقطه‌یی به فضایی دیگر می‌پریم و به جای طی مسیر باید به دنبال پر کردن آن باشیم آن هم به تعبیر شاعر با: اتفاق‌های پیاپی. یعنی چیزی که نه یک بار روی دهد و به پایان برسد بلکه با تداوم و پیاپی بودن آن

دریافت‌های بی‌تسکین به نوعی تجمیع دریافت‌های مطلق و فوری است چرا که شاعر حجم در حین جستجو برای آن دریافت‌های پیشین، شیفته و مجذوب دریافت‌های دیگری می‌شود که عطش خود را تسکین دهد در حالی که این عطش هیچ‌گاه به تسکین نمی‌رسد و شاعر حجم همیشه باید در پی دریافت باشد: 
آن‌گاه هجوم هواها/ از ظلمت همبشه/ کنار صورت درهم/ ورق می‌خورد/ وقتی طول سکوت/ از صدا پر می‌شود
شاعر حجم هجوم هواها را از ظلمت ریشه (دریافت مطلق) در کنار صورت درهم برهم در حال ورق خوردن می‌بیند (دریافت فوری) اما این‌ها کافی نیست. شاعر حجم اگر در حین جهش و پرش از نقطه‌یی به حجمی یا فراتر از آن: جهش و پرش از حجمی به حجم دیگر همچنان گرفتار عطش باشد آن‌گاه به دریافت‌های پیشین، دریافت دیگری را می‌افزاید که این بار طول سکوت از صدا پر شود یعنی از تجمیع دریافت‌های قبل به دریافتی بی‌تسکین برسد

آفاق شوهانی ' شاعر و منتقد

 

 

 




امتياز : 0| نظر شما : 1 2 3 4 5 6 | لينك ثابت